Portretten van Bergse schaakkampioenen: Erwin Plomp
Vandaag portretteren we Erwin Plomp, de schaker die in de jaren 80 van de vorige eeuw het schaken bij BSV vormgaf en BSV echt op de kaart zette.
Uw correspondent ontmoette Erwin in Ulvenhout en ondanks dat we elkaar al circa 30 jaar niet meer hadden gezien, voelde het weer warm aan. Erwin is nog steeds dezelfde prettige persoon zoals ik mij hem herinnerde van zijn tijd bij BSV. Ook bleek Erwin in de jaren tachtig correspondent geweest te zijn van De Zuidwesthoek en kreeg hij zelfs een perskaart.
Erwin speelt tegenwoordig alleen nog maar schaak op internet, meest bij Chess.com, waar hij meestal 3 minutenpartijen speelt. Voor zijn werk heeft Erwin het heel druk gehad en zelfs lang in het buitenland (Spanje) gebivakkeerd. Dat Erwin het schaken zeker niet verleerd was bleek wel in de twee partijen die hij in Ulvenhout speelde tegen uw correspondent. Ik werd twee keer gedecideerd van het bord gespeeld.
Mijn eerste vraag aan Erwin was van wie hij schaken had geleerd. Dat was van zijn moeder Tiny, die in dezelfde tijd dat Erwin furore maakte zowat alles bij BSV regelde, de bar, de indelingen, enz. Erwin leerde het schaken toen hij 9 jaar was, gelijk met zijn broer Gordon die toen 6 jaar was. Later kreeg hij op de Anton van Duinkerkenschool schaakles van Jules Broods, die leraar was in Hoogerheide en op meerdere basisscholen in Bergen op Zoom schaaklessen verzorgde. Erwin vertelde dat hij toen nooit in het schoolteam werd gekozen omdat ze vonden dat hij niet sterk genoeg zou zijn…. Toen Erwin niet veel later naar de schaakvereniging BSV ging, werd hij al direct tweede en bleek dat het niet terecht was dat hij niet was geselecteerd. Erwin kreeg op de schaakvereniging schaakles van Theo Nipius die in 1982 kampioen was van BSV. Erwin ontwikkelde zich snel, samen met zijn broer waarover later meer en werd op zijn zestiende voor het eerst kampioen van BSV, dat was in 1986. Erwin had toen de recordkampioen van BSV, Wim van der Neut, achter zich gelaten. Tot dat seizoen had Erwin nooit in het 1e team van BSV gespeeld, maar daarna uiteraard wel. Erwin vertelde dat bij de eerste wedstrijd Wim van der Neut aan het eerste bord ging zitten, hij zat daar tenslotte al jaren, totdat hij van teamleider Laurens Quinten te horen kreeg dat die plaats nu voor Erwin was. Wim van der Neut accepteerde als gentleman die beslissing. Volgens Erwin was Wim van der Neut een speler met een agressieve speelstijl, maar altijd heel correct.
In het jeugdkampioenschap van BSV lukte het Erwin maar niet om het districtskampioenschap te veroveren. Steeds werd hij tweede en voelde zich de Joop Zoetemelk van het schaken. Daardoor lukte het hem ook niet om zich te plaatsen voor het Noord-Brabantse kampioenschap. Op 19-jarige leeftijd werd Erwin weer tweede, dus weer geen plaatsing voor het Brabantse kampioenschap. Maar gelukkig kwam er één week voor het kampioenschap een plaats vrij en hem werd gevraagd of hij mee wilde doen. Ja, dat wilde Erwin wel en hij werd direct 2e van Noord-Brabant achter Loek van Wely, de latere Nederlands kampioen. De 2e plaats gaf automatisch recht om het jaar erna weer mee te spelen en op zijn 20e werd Erwin alsnog kampioen van Noord-Brabant. Op zijn 21e werd Erwin vervolgens ook Brabants kampioen bij de senioren en dat gaf recht om mee te spelen in de halve finale van het Nederlands kampioenschap. Daar plaatste Erwin zich weliswaar niet voor de finale van het Nederlands kampioenschap (met deelnemers als Jan Timman), maar wel vielen zijn prestaties op landelijk niveau op en kreeg Erwin een plaats in de nationale jeugdselectie die destijds getraind werd door bondscoach Cor van Wijgerden.
Erwin was dus een zeer sterke speler, maar zijn jongere broer Gordon was nog beter. Hij werd op jongere leeftijd al opgenomen in de nationale selectie. Erwin vertelde dat het vrijwel nooit zo is als twee broers of zussen dezelfde sport beoefenen dat de oudste de sterkste is. Bij de zusjes Polgar werd de jongste uiteindelijk de sterkste. Dat geldt ook voor andere sporten, kijk naar Mathieu van der Poel die zijn broer David overvleugelde.
Ook bestuurlijk heeft Erwin zijn sporen bij BSV verdiend. Op 18-jarige leeftijd werd hij al voorzitter en hij zorgde er in korte tijd voor dat het schaken in Bergen op Zoom naam kreeg. Zoals gemeld was Erwin dus correspondent van De Zuidwesthoek, maar hij enthousiasmeerde vooral zijn medebestuursleden. In die tijd waren er meerdere zeer actieve schakers. Zo noemt hij Piet Hoedelmans die de PR verzorgde en veel contacten had met de gemeente. Uiteraard moeten hier ook zijn moeder Tiny en zijn vader Evert genoemd worden. Het gezin Plomp deed alles om het schaken wijd en zijd bekend te maken. Zo werd door hen de schaakbar gerund en het clubblad gemaakt. Na het veel te vroeg overlijden van Erwins vader nam René Paardekam die taak over. Maar Tiny Plomp was toch de spilfiguur in het regelen van veel schaakzaken.
In de periode dat Erwin voorzitter was bestond BSV ook 50 jaar (1997). Er werden toen allerlei activiteiten georganiseerd zoals schaaktoernooien, een simultaanwedstrijd op de Grote Markt waarbij Erwin en Gordon gezamenlijk simultaan liepen. Dat gaf allerlei discussies tussen de broers, maar ze hadden vooral veel lol en uiteraard wonnen zij vrijwel alle partijen. Op de Krabbenfoor werden overal in de stad “sterke” Bergse schakers gezet om te schaken tegen wie het maar wilde. Ook werden er meerkampen gehouden met andere steden. Het Bergse schaken floreerde, vooral door Erwin: er waren toen meer dan 100 leden. Er werd gespeeld met vijf schaakteams in de diverse competities.
Erwin noemt ook een aantal van zijn schaakvrienden van die tijd zoals John Havermans, Patrick Speek en René Burger. Ook waren er vele Belgische vrienden die toen ook bij BSV kwamen spelen. Tot op de dag van vandaag spelen er Belgische schakers in BSV. Maar de enige die uit de tijd van Erwin is overgebleven, is Marcel van Herck.
Zoals gemeld werd Erwin overvleugeld door zijn broer Gordon. Maar in onderlinge partijen was dat niet zo duidelijk. Ooit hebben de twee broers besloten om honderd partijen tegen elkaar te spelen en volgens Erwin is dat in 50-50 geëindigd. Ook Gordon speelt tegenwoordig geen bordschaak meer en woont nu in Brussel.
Op de vraag aan Erwin hoe je een betere schaker kunt worden geeft hij aan dat een bepaalde IQ nodig is, maar dat je ook creatief moet kunnen denken. Je moet goed kunnen interpreteren. Misschien noemen we dat talent. Hij raadt (jonge) schakers ook aan om veel snelschaakpartijen te spelen. Volgens Erwin is schaken een bijzonder zware mentale sport. Als je verliest, dan is dat altijd alleen. Teamsporters verliezen met elkaar en dat is veel minder belastend. Erwin raadt ook iedereen aan om naast het schaken een fysieke sport te doen. Dat geeft balans in je leven. Ook geeft Erwin aan dat de mentale belasting bij snelschaakpartijen minder is dan bij lange partijen. Hij gaf als voorbeeld dat hij ooit een partij in Groningen moest spelen, 6 uur in de trein, een verloren partij en dan weer 6 uur terug. Ontzettend…
Op de vraag wie volgens hem de beste schaker ooit is, is Erwin uitgesproken: Kasparov. In tegenstelling tot tegenwoordig moest Kasparov het doen met het blad New in Chess. Tegenwoordig hebben alle schakers databases met ontelbare partijen tot hun beschikking en computers om analyses uit te voeren. Kasparov was op zichzelf aangewezen. Ook werd Kasparov tegengewerkt door de Russische schaakbond, die als favoriet Karpov had. Erwin smult nog van de diepe analyses van Kasparov. Toen uw correspondent andere schakers noemde zoals Paul Morphy, Aljechin, Fischer, Carlsen, was Erwin toch heel gedecideerd: nee, Kasparov was de beste ooit.
Uw correspondent heeft ook Erwin gevraagd of hij een partij heeft waarop hij met trots terugkijkt. Erwin wilde graag de partij die hij tegen Herman Grooten won hier laten zien, maar die partij was niet snel terug te vinden. Daarom een partij waarbij de 16-jarige Erwin won van de BSV-kampioen met de meeste clubtitels (18) Wim van der Neut waarover wij in het vorige nummer schreven. Erwin werd toen kampioen en het was het einde van de regeerperiode van Wim van der Neut.
Wim van der Neut – Erwin Plomp
Gesloten Siciliaans [B25]
Erwin zou het leuk vinden als (oud-)schakers van BSV nog eens een keer uitgenodigd zouden worden voor een toernooi in Bergen op Zoom. Het moet dan wel een snelschaaktoernooi zijn. Tot zover het portret van een Bergse schaker uit de jaren tachtig van de 20e eeuw.
René Punt
